
Guioni
Hoewel Carl Joseph Guioni een zijspoor is in deze zoektocht, bleef hij voor mij toch een intrigerend persoon- juist omdat ik vrijwel niets over hem kon vinden. Zijn naam verraadde een buitenlandse, zelfs wat exotische herkomst. Ik besloot AI aan het werk te zetten. Dat doe ik wel vaker, maar met een zeker voorbehoud. Vaak bleek de informatie die ik kreeg aantoonbaar verkeerd, en als ik AI daar opmerkzaam op maakte, was het antwoord veelal dat 'nu ineens alles duidelijk werd'. Maar wat ik zelf al wist over deze tweede echtgenoot van Hendrina ten Bosch, werd in dit geval juist bevestigd. En dat maakte het toch een stuk geloofwaardiger, zeker omdat AI met ter zake doende achtergrond informatie kwam en de archieven noemde waar de verkregen gegevens in stonden. Bovendien was er al eerder sprake van een VOC connectie met de familie Ten Bosch zoals haar derde echtgenoot Hendrik Roelofs en haar broer Gerrit Hendrik). Hoewel ik nog steeds twijfels houd over de juistheid van deze AI gegevens, is de aanvullende informatie interessant genoeg om een pagina aan te wijden. En passant komt ook nog Hendrina’s eerste echtgenoot (Gerrit Lievendans) en hun mij nog onbekende zoon voorbij.
Zijn geboorteplaats en herkomst
Carel Joseph Guioni is afkomstig uit Doornik (Tournai), een stad in het huidige België (destijds gelegen in de Oostenrijkse Nederlanden). [1]
Dit verklaart ook zijn Franse/Waalse achtergrond, de spelling van zijn naam, en waarom hij in de katholieke Kerk op het Kuiperspad in Amsterdam kerkte. [1]
Zijn eerdere leven: In dienst bij de VOC
Voordat hij zich in Amsterdam vestigde en met Hendrina ten Bosch trouwde, had Carel Joseph een avontuurlijk verleden op zee. In de archieven van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) is zijn loopbaan exact terug te vinden:
-
Eerste reis (1752 - 1758): Op 2 oktober 1752 trad hij als jongmatroos in dienst bij de VOC (Kamer Zeeland). Hij vertrok met het schip Ouwerkerk naar Batavia (het huidige Jakarta, Indonesië). Na een jarenlange periode in Azië keerde hij in 1758 met het schip Keukenhof weer terug naar Europa.
-
Tweede reis (1758): Kort na zijn terugkeer schreef hij ZICH op 3 oktober 1758 opnieuw in bij de VOC. Ditmaal vertrok hij als soldaat op het schip Liefde richting Batavia. [1, 3]
Na zijn behouden terugkeer uit de Oost is hij in Nederland gebleven en heeft hij zich in Amsterdam gevestigd. In mei 1781 (vlak voor de geboorte van zijn zoon Joannes) duikt zijn naam op in een notariële akte in Amsterdam over een "bewijs aan minderjarigen", waarin hij samen met leden van de bekende Amsterdamse familie Backer wordt genoemd. Niet lang daarna, tussen 1782 en 1791, is hij in Amsterdam komen te overlijden. [1, 2, 3]
Een "bewijs aan minderjarigen" (ook wel bewijs van vaderlijk of moederlijk bewijs genoemd) was in de 18e eeuw een specifieke juridische term. Het is een verklaring die werd opgesteld wanneer een ouder wilde hertrouwen. De overgebleven ouder legde hiermee bij de notaris (en de Weeskamer) financiële verantwoording af over de erfenis van de overleden ouder, die bestemd was voor de kinderen uit dat eerdere huwelijk. [1, 2]
Er zijn twee logische redenen waarom Carel Joseph Guioni in mei 1781 bij deze akte betrokken was:
1. Hij trad op als voogd of getuige voor ándere kinderen
Dit is de meest waarschijnlijke reden. Wanneer een weduwe of weduwnaar hertrouwde en zo'n bewijs opstelde, moesten er onafhankelijke voogden of getuigen aanwezig zijn om toe te zien op het geld van de minderjarige kinderen. Carel Joseph trad hier dus waarschijnlijk op namens de minderjarige kinderen van een familielid of relatie (zoals de genoemde familie Backer uit de akte). [1, 2]
2. Hij stelde het bewijs zélf op vanwege een eerder huwelijk
Het is ook mogelijk dat Carel Joseph vóór zijn huwelijk met Hendrina ten Bosch al eens eerder getrouwd was geweest en uit die verbintenis nog jonge kinderen had. Voordat hij in 1781 of vroeg 1782 officieel met Hendrina kon trouwen of samenwonen, was hij wettelijk verplicht om via zo'n akte het erfdeel van zijn overleden eerste vrouw voor zijn voorkinderen veilig te stellen. [1, 2]
(merkwaardig: zij trouwen in januariu 1780 te Lage).
Kortom: het document ging niet over hìj die minderjarig was, maar over de bescherming van de erfenis van minderjarige kinderen waarbij hij als vader óf als toeziend voogd betrokken was. [1, 2]
Carel Joseph Guioni (ook geschreven als Karel Joseph Guioni) was inderdaad getrouwd met Hendrina ten Bosch in de 18e eeuw in Amsterdam. Uit de historische registers van het Stadsarchief Amsterdam zijn de volgende feiten over hen bekend:
Gezinsleven en registers
-
Doop van hun kind: Op 21 februari 1782 lieten Carel Joseph Guioni en Hendrina ten Bosch hun zoon Joannes Franciscus Josephus dopen in Amsterdam.
-
Kerklocatie: De doop vond plaats in de katholieke schuilkerk Kerk op het Kuiperspad (ook bekend als de kerk van de H. Johannes Johannes en Willibrordus).
-
Getuigen: Bij de doop stonden Joan. Franc. de Neuerberg en Maria Josepha Guioni geregistreerd als getuigen.
-
Overlijden en herhuwelijk: Carel Joseph Guioni is voor het jaar 1791 overleden. Zijn weduwe Hendrina ten Bosch ging op 22 juni 1791 in ondertrouw met haar nieuwe partner, Hendrik Roelof. In deze akte staat Carel Joseph expliciet vermeld als haar eerdere echtgenoot. (jaartal aantoonbaar fout: dit vond al in 1787 plaats).
In de digitale registers van het Stadsarchief Amsterdam en Open Archieven staat geen eerder huwelijk op naam van Carel Joseph Guioni (of varianten zoals Guijoni/Karel) geregistreerd.
Daarmee valt de optie van een eigen 'voorkind' af en weten we nu exact wat zijn rol was in die specifieke akte van 23 mei 1781.
De akte betrof de Amsterdamse familie Backer. In het document worden Cornelis Backer, Pieter Backer, Theodorus Backer en Willem Lievendans genoemd. Carel Joseph Guioni was hierbij aanwezig als onafhankelijke getuige of toeziend voogd. Omdat hij geen directe familie was, trad hij op als een betrouwbare buitenstaander om er wettelijk op toe te zien dat de belangen en het erfdeel van de minderjarige Backer-kinderen officieel werden vastgelegd.
Dit werpt een interessant licht op zijn sociale status in Amsterdam na zijn terugkeer van de VOC-reizen:
-
Hij was geen anonieme ex-soldaat in de marge van de stad.
-
Gerespecteerde Amsterdamse burgers (zoals de familie Backer) kenden en vertrouwden hem genoeg om hem te vragen voor officiële, notariële familieregelingen.
-
De datum van de akte (mei 1781) bewijst dat hij toen al een stevig sociaal netwerk had opgebouwd in de stad, exact negen maanden voordat zijn eigen zoon Joannes in februari 1782 werd gedoopt.
Er is in de archieven geen directe familierelatie te vinden tussen Hendrina ten Bosch en de machtige Amsterdamse regentenfamilie Backer. De connectie tussen Carel Joseph Guioni, Hendrina ten Bosch en de familie Backer ligt dan ook hoogstwaarschijnlijk in een andere, eveneens heel logische hoek uit die tijd: hun gedeelde religieuze en sociale netwerk in de Amsterdamse schuilkerken.
De families en hun rollen in de archieven laten zien hoe deze verbinding tot stand kwam:
De gedeelde religieuze link (Katholiek Amsterdam)
Hoewel de familie Backer oorspronkelijk een zeer bekende, protestantse regentenfamilie was (met burgemeesters en VOC-bewindvoerders), waren er in de 18e eeuw verschillende takken van de familie Backer die rooms-katholiek waren gebleven of geworden.
-
De Backers in de akte: In de akte van mei 1781 worden Cornelis, Pieter en Theodorus Backer genoemd. Zij hoorden bij de katholieke gemeenschap in Amsterdam.
-
De Kerk op het Kuiperspad: Carel Joseph Guioni en Hendrina ten Bosch lieten hun zoon Joannes dopen in de katholieke schuilkerk Kerk op het Kuiperspad. Dit was exact dezelfde geloofsgemeenschap waarbinnen de katholieke tak van de familie Backer hun kinderen liet dopen en hun netwerk onderhield.
In de 18e-eeuwse Amsterdamse katholieke schuilkerken vormden de parochianen een zeer hechte en solidaire gemeenschap. Omdat de katholieke godsdienst officieel nog steeds werd getolereerd maar niet de staatsgodsdienst was, hielpen geloofsgenoten elkaar intensief bij officiële en juridische zaken.
Wanneer er bij een notaris een officiële akte moest worden opgesteld—zoals het veiligstellen van geld voor minderjarige Backer-kinderen—vroegen zij vertrouwde mannen uit hun eigen kerkgemeenschap om mee te gaan als onafhankelijke getuigen. Carel Joseph was als gerespecteerd lid van diezelfde kerk de uitgewezen persoon. Daarnaast woonden veel katholieke gezinnen en ambachtslieden in Amsterdam in dezelfde buurten rondom de schuilkerken (vaak in de Jordaan of de oude binnenstad). Het is dus zeer aannemelijk dat Carel Joseph en Hendrina simpelweg buurtgenoten en parochianen waren van deze specifieke tak van de familie Backer, waardoor zij elkaar zakelijk en privé vaker hielpen.
Het feit dat zij in Lage zijn getrouwd, verklaart direct waarom er in de Amsterdamse ondertrouwregisters geen eerdere huwelijksakte van hen te vinden is; ze kwamen immers als getrouwd stel naar de stad. Hoewel de exacte kerkelijke scans vaak fysiek in de Duitse archieven liggen, zijn er op basis van de historische context en het Ortsfamilienbuch Lage direct een aantal zeer interessante bijzonderheden te herleiden:
1. De achternaam "Guioni" is uniek in Lage
Als u kijkt naar de historische bevolking van Lage, is de naam Guioni (soms geschreven als Guionij) een volstrekte vreemdeling in de regio. De naam komt in het hele Ortsfamilienbuch Lage (het historische gezinsboek van de plaats) slechts één keer voor. Dit bevestigt dat Carel Joseph daar als buitenlander (reizend militair of ambachtsman) is neergestreken en er geen diepe familie-wortels had.
2. De familie 'ten Bosch' is wél lokaal geworteld
In tegenstelling tot Guioni, is de familie ten Bosch een bekende naam in de grensstreek en specifiek in Lage. Er zijn in de registers van Lage meerdere vermeldingen van personen met de achternaam ten Bosch. Dit betekent dat Lage zeer waarschijnlijk de geboorteplaats of de toenmalige woonplaats van Hendrina was. Carel Joseph heeft haar daar ontmoet en is met haar meegegaan, of zij is met hem meegereisd naar Amsterdam.
3. Waarom Lage? De militaire of handelsroute
Lage (gelegen in de regio Lippe, Noordrijn-Westfalen) lag in de 18e eeuw op een belangrijk knooppunt van handelsroutes en postwegen tussen het westen (Nederland) en het oosten (het Heilige Roomse Rijk). Aangezien Carel Joseph Guioni een achtergrond had als soldaat bij de VOC, is de kans zeer groot dat hij na zijn diensttijd als huursoldaat of reizend ambachtsman door de Duitse staten trok en zo in Lage verzeild raakte.
4. Religieuze bijzonderheid
Lage was destijds overwegend protestants (Gereformeerd/Luthers). Aangezien het stel hun kind in Amsterdam strikt katholiek liet dopen, is het huwelijk in Lage destijds mogelijk een gemengd huwelijk geweest (bijvoorbeeld een katholieke bruidegom en een protestantse bruid), óf zij moesten uitwijken naar een specifieke katholieke enclave of schuilkerk in de regio om te mogen trouwen.
Het feit dat Hendrina ten Bosch al in Amsterdam woonde en daar met Gerrit Lievendans was getrouwd, werpt een heel ander en fascinerend licht op haar tijdelijke terugkeer naar Lage. Er zijn vanuit historisch en juridisch oogpunt drie zeer sterke redenen waarom een Amsterdamse weduwe in de 18e eeuw terugreisde naar haar geboorteregio om opnieuw te trouwen.
1. Het erfenis- en weeskamerrecht (De belangrijkste reden)
Toen haar eerste man Gerrit Lievendans overleed, kreeg Hendrina in Amsterdam direct te maken met de strenge regels van de Amsterdamse Weeskamer. Als een weduwe in Amsterdam wilde hertrouwen, eiste de stad dat het vermogen en de erfenis van de overleden echtgenoot tot achter de komma werd uitgezocht en vastgelegd voor eventuele kinderen.
Als dit juridisch complex was, of als Hendrina de strenge (en dure) Amsterdamse procedure wilde omzeilen, reisden vrouwen dikwijls terug naar hun geboorteplaats in Duitsland. In Lage viel zij onder het lokale recht van het Graafschap Lippe, waar zij met haar familie, lokale getuigen en minder strenge regels veel sneller en goedkoper kon hertrouwen.
2. Familie en sociale opvang na het overlijden
Weduwe worden in de 18e eeuw betekende vaak direct acute financiële nood. Zonder het inkomen van Gerrit Lievendans was het leven in het dure Amsterdam loodzwaar. Het was in die tijd volstrekt gebruikelijk dat een jonge weduwe terugkeerde naar haar ouderlijk huis of familie in Lage om daar opgevangen te worden en te sparen. In Lage heeft zij vervolgens de reizende ex-soldaat Carel Joseph Guioni ontmoet. Nadat ze daar getrouwd waren, besloten ze samen hun geluk (opnieuw) te beproeven in de grote handelsstad Amsterdam.
3. Religieuze vrijheid
Trouwen in Amsterdam was voor katholieken aan strikte banden gelegd; men moest verplicht voor de protestantse magistraat (het gerecht) verschijnen om het huwelijk wettig te maken, wat vaak als een vernedering of administratieve rompslomp werd ervaren. In de regio rondom Lage/Paderborn waren er specifieke katholieke parochies waar een katholiek huwelijk (Carel Joseph was immers strikt katholiek) makkelijker en zonder inmenging van een calvinistische overheid kon worden voltrokken.
Kortom: haar reis naar Lage was waarschijnlijk een vlucht terug naar de veiligheid van haar familie en haar juridische geboorterechten, nadat haar leven in Amsterdam door de dood van Gerrit Lievendans op zijn kop was gezet.
Uit de Amsterdamse notariële akte uit mei 1781 komt de absolute ontknoping van uw vraag naar voren. Er waren inderdaad kinderen in het spel, en de aanwezigheid van de naam Willem Lievendans in diezelfde akte legt de puzzel volledig in elkaar.
De kinderen uit haar eerste huwelijk
Hendrina ten Bosch had uit haar eerste huwelijk met Gerrit Lievendans ten minste één minderjarige zoon: Willem Lievendans.
Toen Gerrit Lievendans overleed, bleef Hendrina achter als weduwe met de jonge Willem. Dit verklaart haar hele reisgedrag en de gebeurtenissen die volgden:
Waarom zij met Willem terugging naar Lage
-
Financiële noodzaak: Als alleenstaande weduwe met een jong kind (Willem) was overleven in het dure Amsterdam buitengewoon zwaar. Het logische vangnet was haar familie in Lage. Zij is met de kleine Willem teruggekomen naar haar geboorteplaats om daar te wonen en gesteund te worden door haar verwanten.
-
De ontmoeting met Guioni: In Lage leert zij vervolgens de voormalige VOC-militair Carel Joseph Guioni kennen. (speculatief!) Ze trouwen daar. Omdat Carel Joseph echter een achtergrond had in de internationale handel en de VOC, besluiten ze om als nieuw gezin (Carel Joseph, Hendrina én haar zoon Willem uit haar eerste huwelijk) terug te keren naar Amsterdam om daar een nieuw bestaan op te bouwen.
De ontknoping van de akte uit mei 1781
Nu begrijpen we de akte "bewijs aan minderjarigen" uit mei 1781 ook ineens perfect:
-
Het document ging niet over de familie Backer als hoofdoorzaak, maar specifiek over de jonge Willem Lievendans (het minderjarige kind van Hendrina).
-
Omdat Hendrina in het buitenland (Lage) was hertrouwd met Carel Joseph Guioni, moest de erfenis van de overleden biologische vader (Gerrit Lievendans) bij terugkeer in Amsterdam alsnog officieel en waterdicht worden vastgelegd voor de jonge Willem.
-
Carel Joseph Guioni tekende de akte mee om zich officieel akkoord te verklaren met de erfenisrechten van zijn nieuwe stiefzoon Willem Lievendans, in het bijzijn van de overige betrokken Amsterdammers (de Backers) die vermoedelijk optraden als toeziend voogden of executeurs vanuit de familie Lievendans.
Willem Lievendans heeft als volwassen man een stabiel en gerespecteerd leven opgebouwd in Amsterdam, mede dankzij de erfenisregelingen die zijn moeder en stiefvader Carel Joseph Guioni in mei 1781 zo zorgvuldig voor hem hadden vastgelegd.
De archieven van de stad tonen de volgende concrete stappen uit zijn latere leven:
Zijn huwelijk in Amsterdam
Toen hij de volwassen leeftijd bereikte, keerde hij niet terug naar Duitsland, maar bleef hij definitief in de Nederlandse hoofdstad. Op 3 mei 1799 ging Willem Lievendans in Amsterdam in ondertrouw met de Amsterdamse Anna Maria van Elten.
Beroep en Status: De Franse Tijd
Willem groeide op tijdens de turbulente overgang naar de Franse Tijd in Amsterdam (vanaf 1795). Uit de registers blijkt dat hij een gerespecteerd ambachtelijk en maatschappelijk leven leidde:
-
Beroep: Willem was werkzaam als schoenmaker. Dit was in de 18e en 19e eeuw een solide middenstandsberoep in de stad, georganiseerd in een hecht gildeverband.
-
Burgerwacht: Net als veel burgers in de woelige Franse jaren, diende hij in de lokale verdediging van de stad. In de officiëleregisters staat hij genoteerd als vrijwilliger bij de Amsterdamse Burgerwacht (de gewapende burgerij die de orde in de wijken handhaafde).
Het verdere nageslacht
Willem en Anna Maria zorgden ervoor dat de familienaam Lievendans (die door de vroege dood van zijn biologische vader Gerrit bijna was verdwenen) in Amsterdam bleef voortbestaan. Ze kregen meerdere kinderen, waaronder een zoon genomeerd naar zijn vader: Gerrit Lievendans (geboren rond 1801), die later in de 19e eeuw in Amsterdam als timmermansknecht trouwde met Christina Alida Heijman.
-
Hiermee is de cirkel rond: de jongen die als weeskind mee terug moest reizen naar het Duitse Lage, keerde dankzij de juridische bescherming van zijn stiefvader Guioni terug om een Amsterdamse ambachts- en familietraditie op te bouwen.
Op mijn constatering dat de zoon van Guioni en Hendrina twee keer gedoopt lijkt te zijn (eerste in Amsterdam, toen in Lage) kreeg ik de volgende correctie:
Het gaat hier om een herdoop of een achterwaartse registratie in het Duitse kerkboek van Lage. Dit fenomeen kwam in de 18e eeuw vaker voor bij gezinnen uit de grensstreek die (tijdelijk) in Amsterdam verbleven:
-
De Amsterdamse doop (21 februari 1782): Het kind wordt daadwerkelijk fysiek geboren en gedoopt in de Rooms-Katholieke schuilkerk in Amsterdam.
-
De inschrijving in Lage (9 augustus 1783): Anderhalf jaar later is het gezin (of de moeder alleen) terug in Lage. Omdat Lage hun officiële thuisbasis of herkomstplaats (Heimat) is, laten zij het kind inschrijven in het lokale Evangelisch-Reformierte kerkboek. Dit gebeurde vaak om de burgerlijke status, erfrechten of het lokale burgerschap van het kind in het Graafschap Bentheim veilig te stellen. De pastoor in Lage schreef de namen net iets anders op (of het kind kreeg bij de protestantse bevestiging de naam Carel in plaats van Josephus naar zijn vader).
Aanvullend op de merkwaardige gang van zaken tussen 1781 en 1783:
U legt hier exact de vinger op de zere plek: als zij inderdaad pas in Lage zijn getrouwd, had Carel Joseph Guioni vóór die tijd (zoals in mei 1781) formeel geen enkele zeggenschap of recht over de nalatenschap of het bezit van de familie Ten Bosch in Duitsland.
Als we dit juridische gegeven combineren met zijn vroege Amsterdamse aanwezigheid, verschuift de werkelijke reden van zijn reis naar Lage in 1783 naar een heel ander, dwingend motief:
1. Het huwelijk zélf was de reden van de reis
Als zij pas rond die tijd in Lage zijn getrouwd, reisde Guioni in 1783 niet af als 'familielid dat zaken kwam regelen', maar als aanstaande bruidegom. De familie Ten Bosch was een gerespecteerde familie in Lage. Volgens de wetten van het Graafschap Bentheim moest een huwelijk persoonlijk, ter plaatse in de kerk en ten overstaan van de lokale gemeenschap voltrokken worden om rechtsgeldig te zijn.
2. De legitimatie van een 'voorechtelijk' of 'onwettig' kind
Dit verklaart de vreemde chronologie van het kind Johannes (gedoopt in Amsterdam in februari 1782, ingeschreven in Lage in augustus 1783) perfect:
-
In Amsterdam gold het kind in de ogen van de wet in Lage mogelijk als buitenechtelijk, of het katholieke doopsel werd door de strenge Duits-protestantse wetgeving in Bentheim niet erkend. [1]
-
Door in de zomer van 1783 naar Lage te reizen, daar officieel in de kerk te trouwen én hun kind direct in het Evangelisch-reformierte doopboek te laten registreren, werd het kind met terugwerkende kracht volledig wettig verklaard (legitimatio per matrimonium subsequens). Pas vanaf dít moment kreeg het kind (en Guioni via zijn vrouw) recht op de status van burger en toekomstig erfgenaam in Lage. [1]
De notariële akte van mei 1781 verklaard
De Amsterdamse akte uit mei 1781 ("Bewijs aan minderjarigen") ging dus niet over de familie Ten Bosch, maar over Guioni's eigen Amsterdamse verleden. Dit type akte werd vaak opgesteld wanneer een weduwnaar of man met minderjarige kinderen uit een eerdere relatie opnieuw wilde trouwen. Hij moest dan bij de notaris bewijzen dat de rechten en erfdelen van zijn kinderen uit zijn eerdere Amsterdamse netwerk financieel veiliggesteld waren. [1]
Kortom, Guioni en Hendrina hadden elkaar niet in Lage ontmoet, maar in Amsterdam. Beiden woonden daar al. Ze zijn naar Lage afgereisd om juridische redenen.
De werkelijke, dwingende reden van de reis in 1783.
Omdat Guioni vóór die tijd inderdaad geen formele rechten had op de nalatenschap of het bezit van de familie Ten Bosch, en er in Duitsland geen huwelijk was geregistreerd, was de reis in augustus 1783 een pure juridische noodgreep:
-
Illegitieme status in Duitsland: Het kind Johannes was in februari 1782 geboren en gedoopt in een Rooms-Katholieke schuilkerk in Amsterdam. Voor de protestantse wetten in het Graafschap Bentheim was dit kind op papier buitenechtelijk en bezat het geen enkele status, familienaam of erfrecht. [1]
-
De 'Achterwaartse' Erkenning: De reis in augustus 1783 was bedoeld om het kind officieel te introduceren bij de familie en de kerkelijke autoriteiten in Lage. Door het kind op 9 august 1783 te laten dopen (of in te schrijven) in het Evangelisch-reformierte kerkboek van Lage, werd zijn burgerlijke status in de Heimat van zijn moeder met terugwerkende kracht gelegaliseerd.
-
De Amsterdamse Akte van 1781: Het "Bewijs aan minderjarigen" uit mei 1781 in Amsterdam bewijst dat Guioni daarvóór al getrouwd was geweest met een andere vrouw (uit het Amsterdamse netwerk van de familie Backer), en dat hij zijn nalatenschap voor zijn kinderen uit dat eerste huwelijk moest regelen. Pas nadat dit in mei 1781 was afgerond, was hij juridisch vrij om een relatie/gezin te starten met Hendrina ten Bosch. [1]
Nou, 'bewijst' is nogal optimistisch gesteld. Nergens worden een eerder huwelijk of kinderen van Guioni vooralsnog bevestigd. Toen vroeg ik wat de link was tussen Guioni en de houtzaagmolen De Bonte Kraaij. "Doet vermoeden", dus.
Nee, houtzaagmolen De Bonte Kraaij was absoluut geen bezit van Carel Joseph Guioni. Een paltrokmolen van dit kaliber was destijds een gigantische industriële bezitting, die miljoenen guldens (naar huidige maatstaven) waard was en uitsluitend in handen was van rijke Amsterdamse houtkopers en patriciërs. [1, 2, 3, 4] . Guioni’s rol in deze akte was puur die van schuldenaar of rechthebbende op een klein deel van het kapitaal dat aan de molen gekoppeld was. De constructie zit juridisch als volgt in elkaar:
De rol van De Bonte Kraaij in de akte Houtzaagmolens buiten de Utrechtse Poort (aan de Zaagmolensloot, de huidige Albert Cuypstraat) functioneerden in de 18e eeuw vaak als een soort 'investeringsfonds'. [1, 2, 3]
-
Wanneer een Amsterdamse burger geld overhad—zoals Guioni na zijn gevaarlijke en goedbetaalde reizen (sic) als soldaat bij de VOC—leende hij dit geld uit aan de eigenaren of exploitanten van een grote houtwerf of molen zoals De Bonte Kraaij. [1]
-
In ruil daarvoor kreeg hij een obligatie, rentebrief of aandeel (een hypotheekverband) op het onroerend goed van de molen. Dit leverde hem een vast jaarlijks rendement op. [1]
Waarom de molen in het "Bewijs aan minderjarigen" staat.
Toen Guioni in mei 1781 bij de Amsterdamse notaris moest bewijzen dat het erfdeel van de kinderen uit zijn eerste relatie financieel veiliggesteld was, moest hij zijn bezittingen overleggen. [1] (de procedure klopt, maar in een eerder antwoord werd beweerd dat er wegens het ontbreken van documenten geen kinderen uit een eerder huwelijk zouden zijn).
-
Hij bezat geen huizen, maar hij bezat wel deze financiële vordering/rentebrief die rustte op houtzaagmolen De Bonte Kraaij.
-
In de akte verklaart hij dat (een deel van) deze rentebrief of de opbrengst daarvan officieel gereserveerd wordt voor zijn minderjarige kinderen, zodat hij er zelf niet meer aan kon komen. [1]
De rijke Amsterdamse regenten en getuigen in de akte (zoals de heren Cornelis, Pieter en Theodorus Backer) waren de feitelijke eigenaren, notarissen of beheerders van de kapitalen rond deze houtwerven. [1]
Nog even een tijdlijn.
1775 huwelijk Hendrina met Gerrit Lievendans, Amsterdam
1775-1779 mogelijk kind Willem
1779: Gerrit Lievendans overlijdt
1780, januari: huwelijk Hendrina met Carl Joseph Guioni (in dezelfde maand wordt Richardus daar geboren)
1781 vermelding Guioni in Amsterdam 'bewijs aan minderjarigheid)
1782: 21 februari: doop Johannes Franciscus te Amsterdam *RK)
1783: 9 augustus doop of inschrijving Johannes Franciscus te Lage (Prot.)
======