Buyten de Utregse Poort...dat bleef maar in mijn hoofd rondspoken. Het kwam telkens terug in de diverse Amsterdamse registers. Ik zal best wel eens in herhalingen vallen- niets aan te doen. Dit is geen chronologisch resultaat maar een intuitief onderzoek met hier en daar wat voltreffers en verbanden.
Ik haalde de huwelijks- (nou ja, ondertrouw eigenlijk) akte er weer eens bij van Hendrina met Hendrik Roelof (zelf schreef hij zijn naam zonder ’s’). Hendrina wordt daar weduwe van Carl Joseph Guioni genoemd, ‘Buyten de utregse poort’. Maar ze was al eerder weduwe geworden van Gerrit Lievendans, die zelf in 1774 na een huwelijk van nog geen drie maanden met Elisabeth Timp weduwnaar was geworden- en deze was eveneens woonachtig ‘buyten de utregse poort’. Achter Hendrina’s naam stond waarschijnlijk ‘geadstrueerd’ en vervolgens ene Jan Hendrik Meyer. Adstrueren betekent letterlijk toegevoegd, maar in deze context mogelijk ‘voorgedragen’. Misschien wonend bij? Misschien komen we zijn naam nog eens tegen. Lievendans, toen al op leeftijd, gaf de pijp aan Maarten in 1779. Hendrina hertrouwde al in 1780 (Lage) met Carl Joseph Guioni.
Ik herinnerde mij dat merkwaardige ‘bewijs aan minderjarigheid’ van 23 mei 1781 waarin de namen van Willem Lievendans en Carl Joseph Guioni voorkwamen. Het hield verband met de zaagmolen ‘De Bonte Kraai’, en- meen ik- was bedoeld ter voorkoming van het in vreemde aangetrouwde handen komen van bezit, in dit geval vermoedelijk de zaagmolen. Guioni woonde volgens dit document aan het Hoedemakerspad. In 1770 hadden Pieter Bakker en Willem Lievendans de molen gekocht, en in 1782 verkochten ze hem weer. Of Guioni in dit geval een van de minderjarigen was, is mij niet duidelijk. Ondanks dat dit niet terug te vinden is en er geen kruisverbanden te zien zijn in de diverse documenten, maak ik me toch heel sterk dat Willem en Gerrit broers waren- of minstens neven, maar in elk geval familie. Ze waren ook min of meer van dezelfde generatie.
Johanna Illenberg (weduwe van Gerrit Hendrik ten Bosch) overlijdt in 1807, woonachtig ‘Buyten de utregse poort, aan de molen De Arend’. Daar moet GH dus ook gewoond worden. Niet alleen de Bonte Kraaij, ook de Arend speelde een belangrijke rol in het leven van de familie Ten Bosch uit Lage.
Carl Joseph Guioni kent 'zetbaas' Willem Lievendans, die al of niet in opdracht molens koopt en verkoopt, en zeker woonde aan de molen De Zwaan. Gerrit Lievendans (zijn broer?...) trouwt met Hendrina (zijn derde vrouw inmiddels), Hendrina trouwt na diens dood met Carl Joseph Guioni (haar tweede man)… en dat alles vlak ‘Buyten de utregse poort’…De derde vrouw van Willem Lievendans heette Gerritje Meijer. En heel toevallig, ene Jan Hendrik Meijer werd gernoemd bij het huwelijk van Hendrina met Gerrit Lievendans. Wie was Jan Hendrik? We komen zijn naam regelmatig tegen in verband met de VOC, en de vaart op Indië. Gerrit Hendrik en Hendrik Roelof "zaten" ook op de vaart.
Het kan niet anders. Hier ergens moet de erfenis gezocht worden. Maar bij wie???
GEVONDEN!
Het Larense kerkboek gaf uitsluitsel! Dinant Wansink stuurde een aantal scans door, waaruit in ieder geval bleek dat de gezochte kinderloze neef Jan ten Bosch was- hij werd genoemd. Deze woonde inderdaad wat luxer dan de andere Ten Boschjes, maar bepaald niet ver uit de buurt: ook buiten de Utrechtse Poort, om precies te zijn: een tamelijk riant onderkomen met de naam Hofstede Meerhuysen. Hij zou dat in eigendom hebben bewoond. Verdere details moesten nog blijken uit betere transcripties, maar het leek erop dat we beet hadden!
Ik wist van twee Jannen ten Bosch: de ene was de zogenaamde voogd van Richardus, Jan Hendrik, de oudste broer die voorzover bekend nooit in Amsterdam had gewoond en in 1824 was overleden. De andere werd gewoon Jan genoemd, geboren in 1758 en volgens nieuwe informatie in 1787 getrouwd met ene Maria Verburg. Althans, er was een slecht leesbare ondertrouw akte die vreemd genoeg niet was ondertekend, en, hoe kan het ook anders, weer eens tegenstrijdige informatie bevatte. Hij werd hier namelijk ook Jan Hendrik genoemd. Maar wel geadstrueerd met zijn zuster Geertruide, die inderdaad ook in Amsterdam woonde. De moeder van Maria heette...Hendrina. Verwarrend toeval, waarschijnlijk. Was dit de Jan die we zochten? Zijn leeftijd (29 bij ondertrouw) klopte. Verder was geen informatie beschikbaar over sterfdatum, wel of geen kinderen. De adressen moesten worden gezocht in oostelijk Amsterdam, de eilanden. Het was duidelijk wie we moesten hebben, maar was dit hem? En was Jan ten Bosch, als broer van moeder Anna, geen oom geweest en Richardus de neef? Of was er nog een zoon van Jan, die ook Jan heette?
Utrechtse Poort, tweede helft 18e eeuw
hofstede Meerhuizen. Amsteldijk ter hoogte van tegenwoordig nummer 121. Wat destijds 'buiten' heette, is nu volledig volgebouwd......foto rechts, zelfde plaats, 200 jaar later.
En dan deze (links). Een andere Jan ten Bosch in ondertrouw met Gerdina Wassink uit den Haag (1805).
De zin waarbij beiden toezeggen dat er geen verhinderende voorwaarden voor een huwelijk zijn, zoals bloedverwantschap, is doorgestreept. Vreemd.
Daaronder: 'deze geboden gaan voorts...' hield in dat de aankondiging van kracht was in beide gemeenten waar de personen woonachtig waren. In dit geval dus Amsterdam en Den Haag.